Artrodeza stawu śródstopno-paliczkowego palucha (usztywnienie stawu)

Na czym polega artrodeza stawu śródstopno-paliczkowego palucha?

Artrodeza to zabieg chirurgiczny polegający na trwałym połączeniu pierwszej kości śródstopia oraz paliczka podstawnego palucha. Głównym celem operacji jest doprowadzenie do sytuacji, w której kości tworzące zniszczony chorobą staw zrosną się ze sobą, tworząc w efekcie jedną, solidną kość.

Poprzez to celowe usztywnienie fizycznie likwiduje się chory staw. W przypadku bardzo znacznych zmian zwyrodnieniowych metoda ta daje szansę na to, aby znieść uciążliwy ból palucha i przywrócić pacjentowi komfort chodzenia.

Kiedy warto rozważyć artrodezę stawu śródstopno-paliczkowego palucha? (wskazania)

Artrodezę wykonuje się u pacjentów z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Jest to rozwiązanie dla pacjentów, u których proces degeneracji stawu zaszedł na tyle daleko, że niemożliwe jest już zastosowanie metod oszczędzających staw (np. cheilektomii). Podstawowym i najważniejszym wskazaniem do przeprowadzenia operacji są silne dolegliwości bólowe.

Jakie objawy sugerują, że możesz potrzebować tego zabiegu?

Do objawów, które mogą sugerować potrzebę wykonania artrodezy, należą:

• dolegliwości bólowe u podstawy palucha,
• widoczne pogrubienie obrysów stawu,
• utrzymujący się obrzęk w tej okolicy.

Jakie badania są potrzebne przed zabiegiem artrodezy stawu śródstopno-paliczkowego palucha?

Zazwyczaj pełną informację daje RTG stopy wykonane w pozycji stojącej. Badanie w obciążeniu pozwala ocenić ustawienie stopy w warunkach zbliżonych do codziennego funkcjonowania pacjenta.

Jakie są przeciwwskazania do zabiegu artrodezy stawu śródstopno-paliczkowego palucha?

Operacji artrodezy palucha nie należy przeprowadzać w przypadku:

• choroby niedokrwiennej kończyny (zaburzenia ukrwienia zwiększają ryzyko braku zrostu i martwicy),
• obecności miejscowych stanów ropnych lub aktywnych infekcji w obrębie stopy.

Jak wygląda przygotowanie do operacji?

Właściwe przygotowanie do zabiegu to pierwszy krok do powrotu do sprawności. Ponieważ lista niezbędnych badań, zasady higieny oraz zalecenia przedoperacyjne są takie same dla wszystkich pacjentów ortopedycznych, przygotowaliśmy szczegółowy, uniwersalny poradnik.

Jak przebiega artrodeza krok po kroku?

• Dostęp operacyjny: chirurg wykonuje niewielkie nacięcie na skórze o długości około 4–5 cm,
• Oczyszczenie stawu: z okolicy stawu usuwane są wyrośla kostne (osteofity), które powodowały bolesny konflikt z noszonym obuwiem,
• Przygotowanie kości: chirurg odsłania żywotną kość pierwszej kości śródstopia oraz paliczka podstawnego palucha,
• a następnie zestawia je ze sobą oraz stabilizuje przy pomocy śrub oraz płytki.

Co dzieje się po artrodezie? (pierwsze 24–72 godziny)

Pierwsze 3 dni po operacji to bezpośredni okres pooperacyjny. Działania w tym czasie skupiają się na trzech filarach: kontroli bólu (przyjmowanie zaleconych leków), ograniczaniu obrzęku (chłodzenie) oraz odpoczynku (leżenie z operowaną kończyną uniesioną do góry).

Charakterystyczne dla artrodezy jest to, że pacjent może obciążać operowaną kończynę już od pierwszego dnia (wyłącznie w specjalnym bucie pooperacyjnym!). Nie oznacza to jednak natychmiastowego powrotu do normalnej aktywności. W pierwszych 72 godzinach chodzenie należy ograniczyć do absolutnie niezbędnego minimum (np. wyjście do toalety). Dopiero po upływie tego czasu można powoli i ostrożnie zwiększać dystanse.

Jak długo nosi się but pooperacyjny po artrodezie?

Aby zapewnić kościom odpowiednie warunki do zrostu, pacjent musi poruszać się w specjalnym bucie pooperacyjnym przez 6 tygodni.

Kiedy zdejmowane są szwy po artrodezie?

Zdjęcie szwów z rany operacyjnej odbywa się standardowo po upływie 2 tygodni od zabiegu.

Rehabilitacja po artrodezie – kiedy się zaczyna i na czym polega?

Fizjoterapia po usztywnieniu palucha odgrywa bardzo ważną rolę i skupia się na dwóch głównych celach:

• utrzymaniu pełnego zakresu ruchu w pozostałych, nieoperowanych stawach stopy,
• po uzyskaniu zrostu kostnego, czyli po około 6 tygodniach: przywróceniu prawidłowego wzorca chodu.

Kiedy wrócę do sprawności po artrodezie?

Proces powrotu do sprawności po artrodezie zazwyczaj przebiega według następującego schematu:

• od 1. dnia po operacji: możliwość pełnego obciążania kończyny (w bucie pooperacyjnym),
• do 6 tygodni: funkcjonowanie wyłącznie w bucie pooperacyjnym,
• po około 3 miesiącach: powrót do swobodnego chodzenia we własnym obuwiu, bez konieczności ograniczania pokonywanych dystansów.

Jakie są możliwe powikłania po artrodezie?

Jak w przypadku każdej procedury chirurgicznej ingerującej w układ kostny, istnieje ryzyko wystąpienia powikłań. Należą do nich:

• brak zrostu kości,
• podrażnienie nerwów czuciowych,
• konfliktujące zespolenie – sytuacja, w której płytka lub śruby z czasem zaczynają drażnić okoliczne tkanki, co może wymuszać konieczność ich usunięcia po wygojeniu kości.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem po operacji?

Bezpieczeństwo Pacjenta w trakcie rekonwalescencji jest dla nas najważniejsze. Zamiast zastanawiać się, co jest normalnym etapem gojenia, a co powodem do niepokoju, prosimy o zapoznanie się z naszym wspólnym dla wszystkich operacji stopy poradnikiem.