Szycie zerwanego ścięgna Achillesa (podskórne / miniinwazyjne lub otwarte)

Na czym polega zabieg szycia zerwanego ścięgna Achillesa?

Leczenie operacyjne zerwanego ścięgna Achillesa polega na zbliżeniu i ustabilizowaniu zerwanych końców ścięgna za pomocą specjalnych szwów. Umożliwia to jego prawidłowe wygojenie, co w połączeniu z odpowiednio poprowadzoną fizjoterapią pozwala na powrót pełnej funkcji kończyny.

Zabieg ten można wykonać dwiema głównymi metodami:

• podskórnie / miniinwazyjnie – operacja przeprowadzana jest przez drobne nacięcia, a szwy są „przeciągane” przez małe dostępy operacyjne, co minimalizuje ingerencję w tkanki. Obecnie jest to najczęściej stosowana metoda operacyjnego leczenia zerwanego ścięgna Achillesa.
• na otwarto – z pełnym nacięciem skóry, które daje chirurgowi bezpośredni dostęp i możliwość bezpośredniego zaopatrzenia ścięgna. Aktualnie jest to metoda stosowana rzadziej (na przykład przy źle leczonych zerwaniach).

Ostateczny wybór metody zależy od konkretnej sytuacji klinicznej pacjenta (np. od tego, czy mamy do czynienia ze świeżym zerwaniem, czy też z przypadkiem powikłanym i zastarzałym).

Kiedy warto rozważyć zabieg szycia zerwanego ścięgna Achillesa? (wskazania)

Zabieg operacyjny należy rozważyć zawsze wtedy, gdy doszło do całkowitego zerwania ścięgna Achillesa. W trakcie konsultacji ortopedycznej pacjent wspólnie z doświadczonym ortopedą zajmującym się leczeniem stopy i stawu skokowego powinni podjąć decyzję, który typ leczenia wybrać: operację czy leczenie zachowawcze.

Jakie objawy sugerują, że możesz potrzebować operacji szycia zerwanego ścięgna Achillesa?

Typowe symptomy zerwanego ścięgna Achillesa są zazwyczaj dość jednoznaczne, pojawia się:

• nagłe uczucie „kopnięcia” lub strzału w łydce (czasami towarzyszy mu wyraźnie słyszalny trzask),
• ostry ból,
• szybko narastający obrzęk.

Ważne: Zdarza się, że objawy bywają mylące i mimo faktycznego zerwania ścięgna, pacjent nadal jest w stanie chodzić. Taka sytuacja często usypia czujność, opóźnia postawienie właściwego rozpoznania i wdrożenie leczenia.

Jakie badania są potrzebne przed zabiegiem szycia zerwanego ścięgna Achillesa? (RTG/USG/MRI/TK)

Podstawą skutecznej diagnostyki przed operacją jest badanie ortopedyczne (kliniczne). W rękach doświadczonego specjalisty zazwyczaj w zupełności wystarcza ono do postawienia pewnego rozpoznania.

W celu potwierdzenia diagnozy i oceny skali uszkodzeń wykonuje się dodatkowo badanie USG (w wybranych, bardziej złożonych przypadkach diagnostykę poszerza się o rezonans magnetyczny – MRI).

Jakie są przeciwwskazania do zabiegu szycia zerwanego ścięgna Achillesa?

Przeciwwskazania do operacyjnego szycia ścięgna Achillesa mogą dotyczyć zarówno ogólnej kwalifikacji do operacji, jak i sytuacji miejscowej.

Należą do nich:

• ogólne przeciwwskazania do zastosowania znieczulenia,
• problemy miejscowe, takie jak np. stany zapalne lub zmiany skórne w okolicy planowanego cięcia,
• sytuacje, w których pacjent spełnia kryteria do zastosowania leczenia zachowawczego (bezoperacyjnego) – w takich przypadkach warto w pierwszej kolejności rozważyć tę ścieżkę leczenia.

Jak przygotować się do operacji?

Właściwe przygotowanie to pierwszy krok do bezpiecznego zabiegu. Ponieważ lista niezbędnych badań, zasady higieny oraz zalecenia przedoperacyjne są takie same dla wszystkich typów operacji, przygotowaliśmy szczegółowy, uniwersalny poradnik.

Jak przebiega zabieg szycia zerwanego ścięgna Achillesa krok po kroku? Ile trwa i czy wymaga hospitalizacji?

Przebieg zabiegu szycia zerwanego ścięgna Achillesa zależy od wybranej metody: miniinwazyjnej albo otwartej.

W uproszczeniu zabieg przebiega następująco:

Sposób przeprowadzenia operacji zależy od wybranej przez chirurga techniki:

• Dostęp operacyjny: w metodzie miniinwazyjnej wykonuje się jedynie drobne nacięcia, przez które wprowadzane są szwy zbliżające końce ścięgna. W metodzie otwartej wykonuje się pełne nacięcie odsłaniające obszar uszkodzenia.
• Zszycie ścięgna: chirurg stabilnie zespala zerwane końce.
• Unieruchomienie: bezpośrednio po zakończeniu zabiegu, operowaną kończynę unieruchamia się w longecie (półgipsie) na okres pierwszych 2 tygodni.
• Czas trwania: zabieg zajmuje zazwyczaj od 30 do 60 minut.
• Hospitalizacja: standardowo pacjent pozostaje w klinice na jedną noc, jednak w niektórych przypadkach możliwe jest wyjście do domu jeszcze tego samego dnia.

Jak długo nosi się ortezę/gips/but pooperacyjny?

Po szyciu zerwanego ścięgna Achillesa unieruchomienie i ochrona kończyny trwają zwykle łącznie 6–10 tygodni.

Najczęściej wygląda to następująco:

• przez pierwsze 2 tygodnie pacjent funkcjonuje w longecie (półgipsie),
• następnie gips zamieniany jest na specjalistyczny but ortopedyczny, w którym pacjent może poruszać się bez użycia kul.

Kiedy zdejmowane są szwy i jak dbać o ranę?

Szwy po szyciu zerwanego ścięgna Achillesa usuwa się zwykle po około 2 tygodniach.

Zmiany opatrunków są najczęściej doraźne – nie ma potrzeby codziennych wizyt/opatrunków, jeśli nie ma takiej konieczności.

Rehabilitacja po szyciu zerwanego ścięgna Achillesa – kiedy się zaczyna i na czym polega?

Rehabilitacja jest kluczowym elementem, niezależnie od tego, czy ścięgno Achillesa było leczone operacyjnie, czy zachowawczo. Fizjoterapię rozpoczyna się zazwyczaj w drugim tygodniu po zabiegu.

Praca z fizjoterapeutą opiera się na tak dobranych ćwiczeniach, aby:

• stymulować proces gojenia tkanek poprzez tzw. „mądre” (kontrolowane) obciążanie,
• bezpiecznie przywracać elastyczność i nie doprowadzić do nadmiernego rozciągnięcia gojącego się ścięgna.

Model pracy: zazwyczaj obejmuje spotkania w gabinecie fizjoterapeutycznym (1–2 razy w tygodniu) oraz zestaw zaleconych ćwiczeń do codziennego wykonywania w domu.

Kiedy wrócę do sprawności po zabiegu szycia zerwanego ścięgna Achillesa? (sportu/pracy)

Powrót do sprawności po szyciu zerwanego ścięgna Achillesa przebiega etapowo.

Orientacyjny harmonogram to:

• po ok. 2 tygodniach: możliwość kontrolowanego obciążania kończyny w bucie ortopedycznym.
• po ok. 8 tygodniach: przejście na standardowe, wygodne obuwie sportowe.
• po ok. 4–6 miesiącach: możliwość powrotu do truchtu,
• po 9–12 miesiącach: pełny powrót siły mięśniowej, skoczności oraz ostateczne zakończenie procesu „doleczania”.

Jakie są możliwe powikłania po zabiegu szycia zerwanego ścięgna Achillesa?

Każda interwencja chirurgiczna wiąże się z pewnym ryzykiem – do możliwych powikłań po szyciu ścięgna Achillesa należą:

• problemy z gojeniem rany pooperacyjnej (to głównie z tego powodu chirurdzy często preferują techniki miniinwazyjne),
• ponowne zerwanie ścięgna (występuje rzadko, dotyczy zaledwie kilku procent przypadków),
• podrażnienie lub uszkodzenie nerwu łydkowego, co może objawiać się zaburzeniami czucia na bocznej krawędzi stopy.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem po operacji?

Bezpieczeństwo pacjentów w trakcie rekonwalescencji jest dla nas najważniejsze. Zamiast zastanawiać się, co jest normalnym etapem gojenia, a co powodem do niepokoju, prosimy o zapoznanie się z naszym wspólnym poradnikiem.