Usunięcie kości łódkowatej dodatkowej

Na czym polega usunięcie kości łódkowatej dodatkowej?

Zabieg operacyjny opiera się na dwóch etapach. Polega on przede wszystkim na fizycznym usunięciu dodatkowej kości łódkowatej (występującej po wewnętrznej stronie stopy, do przodu od kostki przyśrodkowej), która jest źródłem dolegliwości. Drugim elementem procedury jest naprawa przyczepu ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego i prawidłowe przymocowanie go do głównej części kości łódkowatej.

Kiedy warto rozważyć usunięcie kości łódkowatej dodatkowej?

Operację rozważa się i wykonuje w sytuacji, gdy dodatkowa kość łódkowata staje się tzw. kością objawową – czyli powoduje uciążliwe dolegliwości bólowe, a leczenie zachowawcze (takie jak stosowanie wkładek ortopedycznych czy odpowiednie odciążenie stopy) nie przynosi pacjentowi oczekiwanej ulgi. Nieskuteczność metod nieoperacyjnych jest podstawowym wskazaniem do kwalifikacji chirurgicznej.

Sama obecność dodatkowej kości łódkowatej nie jest powodem do niepokoju. Anatomicznie stwierdza się ją u kilkunastu procent populacji, jednak u zdecydowanej większości osób schorzenie to pozostaje bezobjawowe i nigdy nie będzie źródłem problemów.

Dolegliwości mogą uaktywnić się na każdym etapie życia (od wieku nastoletniego po wiek starszy), najczęściej w wyniku bezpośredniego urazu stopy lub wskutek sumujących się przeciążeń. Ból pojawia się zazwyczaj w dwóch mechanizmach:

• gdy bardzo wyniosła guzowatość kości łódkowatej konfliktuje z noszonym obuwiem, wywołując ciągły ucisk i podrażnienie tkanek,
• gdy zaczyna chorować synchondroza – czyli naturalne połączenie między kością łódkowatą dodatkową a jej główną częścią.

Jakie objawy sugerują, że możesz potrzebować operacji?

Objawem, który może sugerować potrzebę leczenia operacyjnego, są nieustępujące, mimo leczenia zachowawczego, dolegliwości bólowe wynikające z dodatkowej kości łódkowatej.

Bardzo ważne jest potwierdzenie, że to właśnie ta dodatkowa kostka jest źródłem bólu. Sama obecność dodatkowej kości łódkowatej w RTG stopy nie oznacza jeszcze, że powoduje ona dolegliwości. W większości przypadków taka kość nie stanowi problemu.

Przed kwalifikacją do operacji lekarz musi więc ustalić, czy ból rzeczywiście pochodzi z tej okolicy.

Jakie badania są potrzebne przed operacją usunięcia kości łódkowatej?

Podstawą do zaplanowania bezpiecznego zabiegu jest precyzyjna diagnostyka obrazowa. Postępowanie przedoperacyjne obejmuje:

• zdjęcia rentgenowskie (RTG) stóp wykonane na stojąco – badanie to stanowi absolutny standard i podstawę oceny ortopedycznej.
• rezonans magnetyczny – relatywnie często diagnostykę podstawową uzupełnia się dodatkowo o to badanie, aby specjalista mógł uzyskać jeszcze pełniejszy obraz struktur stopy.

Jakie są przeciwwskazania do zabiegu?

Nie ma wskazań do operacji usunięcia kości łódkowatej, jeśli:

• problem ustępuje po leczeniu zachowawczym,
• pacjent ma dodatkową kość łódkowatą, ale z badania klinicznego wynika, że nie jest ona źródłem dolegliwości bólowych.

W takich sytuacjach zabieg nie przyniesie oczekiwanego efektu.

Jak wygląda przygotowanie do operacji?

Właściwe przygotowanie do zabiegu to pierwszy krok do szybkiego powrotu do zdrowia. Ponieważ lista niezbędnych badań, zasady higieny oraz zalecenia przedoperacyjne są takie same w większości operacji stopy przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółowy, uniwersalny poradnik, jak przygotować się do operacji.

Jak przebiega operacja usunięcia kości łódkowatej dodatkowej krok po kroku?

Zabieg usunięcia dodatkowej kości łódkowatej jest stosunkowo krótki – trwa zwykle do godziny – i zazwyczaj wymaga pozostania na jedną noc w szpitalu.

Operacja przebiega według następujących etapów:

• wykonaniu dostępu nad wyniosłością na przyśrodkowej krawędzi stopy,
• bardzo delikatnym usunięciu (wyłuskaniu) dodatkowej kości łódkowatej, tak aby nie uszkodzić przyczepu ścięgna mięśnia piszczelowego tylnego,
• naprawie przyczepu tego mięśnia. Ten etap kończy główną część operacji.

Zabiegi uzupełniające: Korekcja płaskostopia

Warto zaznaczyć, że obecność dodatkowej kości łódkowatej w wielu przypadkach współwystępuje z płaskostopiem. Jeśli u pacjenta zdiagnozowano obie te dolegliwości, operacja usunięcia kości może zostać od razu uzupełniona o jednoczesną korekcję stopy płaskiej (wykonuje się wówczas na przykład osteotomię pięty lub inne, adekwatne do danego przypadku procedury medyczne).

Co dzieje się po operacji? Pierwsze 24–72 godziny

Po izolowanej resekcji kości łódkowatej dodatkowej stopa jest odciążana przez około 2 tygodnie.

W pierwszej dobie i kolejnych dniach po operacji postępowanie obejmuje odpoczynek, uniesienie kończyny oraz przyjmowanie leków przeciwbólowych zgodnie z zaleceniami lekarza.

Jak długo nosi się unieruchomienie?

Unieruchomienie operowanej stopy po zabiegu usunięcia kości łódkowatej dodatkowej stosuje się zazwyczaj przez okres do 6 tygodni. Proces powrotu do aktywności jest podzielony na dwa kluczowe etapy:

• pierwsze 2 tygodnie po operacji: przebiegają w pełnym odciążeniu operowanej kończyny (pacjent nie może na niej stawać).
• kolejne tygodnie: pacjent bardzo stopniowo wraca do obciążania stopy. Cały ten proces odbywa się pod kontrolą stanu klinicznego, aby zapewnić bezpieczeństwo i prawidłowe gojenie tkanek.

Kiedy zdejmowane są szwy i jak dbać o ranę?

Szwy po usunięciu kości łódkowatej dodatkowej zdejmowane są po około 2 tygodniach. Postępowanie z raną przebiega zgodnie ze standardowymi zaleceniami pooperacyjnymi.

Rehabilitacja po usunięciu kości łódkowatej dodatkowej – kiedy się zaczyna i na czym polega?

Praca nad powrotem do sprawności rozpoczyna się wcześnie – odpowiednio dobraną rehabilitację wdraża się już w drugim tygodniu po zabiegu.

W tym początkowym okresie, fizjoterapia skupia się na dwóch głównych celach. Polega ona przede wszystkim na:

• utrzymaniu prawidłowego zakresu ruchu w operowanej kończynie,
• zachowaniu odpowiedniej funkcji mięśni.

Dzięki wcześnie podjętej i regularnej pracy z fizjoterapeutą, stopa jest bezpiecznie i optymalnie przygotowywana do momentu, w którym możliwy będzie ostateczny powrót do jej pełnego obciążania.

Kiedy wrócę do sprawności po usunięciu kości łódkowatej dodatkowej?

Proces powrotu do pełnej aktywności fizycznej po zabiegu przebiega etapowo. W standardowym przebiegu rekonwalescencji pacjenci mogą spodziewać się powrotu do sprawności w następujących ramach czasowych:

• po około 6 tygodniach – na tym etapie zazwyczaj możliwe staje się swobodne, codzienne chodzenie w wygodnych butach sportowych.
• po około 3 miesiącach – tkanki są już na tyle zagojone i stabilne, że pacjent może spodziewać się bezpiecznego powrotu do bardziej obciążających, dynamicznych aktywności (takich jak bieganie czy skakanie).

Jakie są możliwe powikłania po operacji?

Sama chirurgiczna resekcja (usunięcie) kości łódkowatej dodatkowej zazwyczaj nie wiąże się z licznymi powikłaniami.

Głównym problemem i potencjalnym ryzykiem w procesie leczenia nie jest sam zabieg wycięcia kostki, lecz niezauważenie lub niezaopatrzenie współistniejącej stopy płaskiej.

Jeśli pacjent ma płaskostopie, samo usunięcie dodatkowej kostki bez dodatkowych procedur może doprowadzić do nasilenia deformacji płaskiej stopy po operacji.

Z tego powodu niezwykle ważna jest właściwa kwalifikacja – w przypadkach, w których dodatkowa kość łódkowata współwystępuje z płaskostopiem, lekarz ortopeda często dołącza do głównego zabiegu jednoczesną korekcję stopy płaskiej.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem po usunięciu kości łódkowatej dodatkowej?

Twoje bezpieczeństwo w trakcie rekonwalescencji jest dla nas najważniejsze. Zamiast zastanawiać się, co jest normalnym etapem gojenia, a co powodem do niepokoju, zapoznaj się z naszym wspólnym dla wszystkich operacji stopy poradnikiem.